1. YAZARLAR

  2. Sabri YALIN

  3. VEZİR Mİ OLMAK İSTERSİNİZ, SOYTARI MI?
Sabri YALIN

Sabri YALIN

Yazarın Tüm Yazıları >

VEZİR Mİ OLMAK İSTERSİNİZ, SOYTARI MI?

A+A-

Vezirle soytarı arasında ne alaka var diyeceksiniz.. Doğrusunu söylemek gerekirse önceleri ben de öyle düşünmüştüm.İkisi de padişahın en yakınındaki insanlar.. Ancak görevleri çok farklı olmasına rağmen ikisi birbirine öylesine karıştırıldı ki, bazı soytarılar vezir oldu, bazı vezirler de soytarılığa zorlandı.. Şimdi gelelim iki hikayemize..
BAŞ VEZİR ARAYAN PADİŞAH
Vakti zamanında genç bir padişahın baş veziri ölmüş. Üç vezirinden hangisini baş vezir atayacağına karar veremiyormuş. Danıştığı hocası bir kaba, sarı su doldurup vezirlerine içmelerini teklif etmesini ve tepkilerine göre karar vermesini önermiş. Öneri uygulanmış..
Padişah ta öyle yapmış. İlk gelen vezir, sarı su dolu kabı hiç tekletmeden başına dikmiş. İkinci vezir, tereddüt etmiş, ama gene içmiş. Sıra üçüncüye gelince :“İdrarı içmekle sadakat olmaz, bağışlayın efendimiz,” diyerek içmemiş.. Padişah durumu nakledince, “ Hangisini beğendiniz?” diye sormuş hocası. Genç padişah :“Baksanıza, ilk vezir çok sadık” deyince, “Efendimiz o, sizin hatalarınızı söyleyecek sağduyuya sahip değildir. Onu baş vezir yaparsanız sizi saptırır. Bu yüzden mevcut görevini bile üzerinden alın. İkinci vezirin de sıkışınca hata yapacağından gözünüz üzerinde olmalı.. Oysa baş veziriniz en son gelendir. O, yanlış yapacağınız zaman sizi uygun bir dille uyarıp doğruya yönlendirebilecek dürüst ve onurlu bir kişiliğe sahiptir.”
SOYTARI SINAVI YAPAN PADİŞAH
Bir başka padişah
da için yüze yakın aday arasından bir “soytarı” seçiyormuş . Adaylara sorulan “Dünyanın en akıllı adamı benim değil mi” sorusuna cümlesi “doğrudur efendimiz” yanıtını vermişler. Ancak “Ama ben bazen de yanlış yaparım, ne dersiniz?” şeklindeki ikinci soruya da hemen hepsi:“Hayır efendimiz, yanlış yapmazsınız” yanıtını vermişken sadece biri “doğrudur efendim” diye cevaplamış ve kazanmış. Neden mi? Padişah tüm adayları huzurda toplayıp “ben kendime doğruları söyleyecek vezir değil ne dersem diyeyim beni onaylayıplendirecek soytarı arıyorum” demiş.. Ve son aday soytarı olarak işe alınmış..
SOSYAL HAYATTA VEZİR VE SOYTARI
Vezir, Osmanlı Devletinde geniş yetkilere sahip en üst düzey memurlara verilen ünvan olup, görüş ve bilgisiyle padişahın yardımcısıdır. Druluk, sabır, metanet ve yücelik gibi dört haslete sahiptirler. Soytarı ise; söz ve davranışlarıyla emrinde çalıştığı padişah ya da zenginleri güldürüp eğlendiren kimse, maskara, hileci, yaltakçı kimse demektir.. Amerikan Brown Üniversitesi’nin araştırmasına göre kimi insanlar Darp-32 diye adlandırılan yalakalık, şakşakçılık geniyle doğuyormuş. Bu araştırma Neuroscience Dergisi’nde de yayınlanmış, Şaka gibi geliyor insana değil mi? Bütün Osmanlı padişahlarının soytarısı varmış. Tanzimat Döneminde soytarılık mesleği tarihe karışmış.. Ne ilginçtir, batıdaki kralların soytarıları ise bizdekinin aksine sivri dilli imiş. Hiçbir soytarı da ne asılmış ne de katledilmiş..
DEĞERLENDİRME
Şimdi bu yazımızı okuyan birileri :“Vay, sen bize soytarı mı demek istedin” deyip boşu boşuna nem kapmasın. Zira kastımız kimseye değil, dünya genelinedir.. Gecenin ıssız bir vakti, herkes kendisine soytarılıkta ne kadar becerikli olduğu hakkında bir not verebilir.. Ancak bu dünyada mayası sağlam, duruşu dik, yalakalığa tenezzül etmeyen, hakka riayet eden, mazluma zulmetmeyen, zulme de asla boyun eğmeyen dürüst insanlar da hayli çoktur. İşte bizim görevimiz, bu noktada hangi tarafta olacağımıza ve nesillerimizi nasıl yetiştireceğimize dair sağlıklı karar vermemizle başlıyor...
İyi haftalar..

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum