1. YAZARLAR

  2. Sabri YALIN

  3. SÜRÜDEN AYRILANIN HALİ NE OLUR?
Sabri YALIN

Sabri YALIN

Yazarın Tüm Yazıları >

SÜRÜDEN AYRILANIN HALİ NE OLUR?

A+A-

Aracınızla seyir halindeyken yollarda  bazen uzun kuyruklar görürsünüz . Bu bir trafik kazasıdır genellikle.. Ancak oradan geçen sürücüler olay yerini enine boyuna görmek isteyince kuyruk uzar da gider. Durumdan rahatsız olup devam etmek isteyenler de kuyruğun bir mahkumu gibi beklemek zorunda kalırlar.. Nedir bu işin gerçeği?..
                        sürü psikolojisi nasıl bir şeydir ?
   İnsanlar genel anlamda bir grubun parçası olmak isterler. Buna “Kalabalık davranışı - crowd behavior” da denir. Kişiler anonim bir rüzgarın etkisine girerek kışkırtılmaya, ve şiddete müsait hale gelirler. Bunun en bariz örnekleri stadyumlarda görülür. Aslında gayet sakin olan seyirciler stadyumlarda grup baskısıyla değişerek rakip takıma küfürler dahi edebilecek hale gelirler. Kan davaları ,linçler, protesto gösterileri, mitingler, bu etkiyle meydana gelir.. Semt pazarlarında bazı tezgahlardaki ürünlere odaklanan müşteriler, yan tarafta daha iyi ürün bile olsa da ilgilenmezler. Çünkü özel tutulmuş kadınlar, bu ürün için “Ay bu çok güzel, çok beğendim” deyince satıcının malları kapış kapış satılır... Araştırmalara göre davranış biçimi itibariyle insanlar koyun sürülerinden hiç de farkı değildirler.. Dünyaca ünlü İngiliz Leeds Üniversitesinin açıklaması ilginç: “Büyük bir salonda 200 kişilik deney grubunu gelişi güzel yürüttük. Seçilmiş on kişiye de yön değiştirme emri verdik. 190 kişi 10 kişinin peşinden gitmeye başladı”.. Bilim adamlarına göre düşünme yeteneği tam gelişmemiş canlılar daha güvenli veya daha doğru olur düşüncesiyle kalabalığa doğru yönelirler.
TOPLUMSAL OLAYLARDA KULLANIMI
  “Tarih, sürü psikolojisiyle şekillenmiştir” sözü birçok bilim adamınca kabul görmektedir. Halkı yönetmek isteyen askeri ve sivil devlet yöneticileri, hatta diktatörler dahi bu aracı çok iyi kullanarak başarılı olmuştur. Orduları savaşta mermi yağmuru altında tutabilmek ancak böyle mümkün olabilmektedir. Bu psikolojiyle hareket edenler, kendilerine karşı koyan kim olursa olsun ona karşı saldırganlaşabilir. Bunun asıl nedeni, kendi düzenlerinin yıkılacağı korkusudur. Sürüden ayrılan, sürünün dağılma tehlikesi için en büyük tehdittir. Bu yüzden onun yok edilmesi gerekmektedir.
SÜRÜ PSİKOLOJİSİNE KAPILMAYAN SIRA DIŞI İNSANLAR YOK MUDUR?
 19.yy Alman filozoflarından Nietzsche (Niçe), insanları "sürü insanı, özgür insan ve üst insan" diye üçe ayırır. Birincisi Sürü insanı, nihilist (değerleri yok sayan)  tarzda yaşar. Umudunu kaybetmiş ve kalabalıkların güdümünde bir hayatları vardır. Çoğunlukta olup sürü psikolojisi ile hareket ederler". Milattan önce Roma’da yaşamış Romalı ünlü düşünür ve hatip Seneca “Bazı insanlar, hayatta hiçbir gayesi olmadan olmadan yaşarlar. Bunlar bir nehir üzerinde akıp giden saman çöpleri gibidir. Onlar gitmez, suyun akışına kapılarak akarlar.” demektedir. İkinci grup özgür insan, geleneklerden sıyrılmış, ancak, kendini tam olarak bulamamış insan tipidir. Sürü egemenliği altında yaşamış olsa da, sessiz başkaldırışları sebebiyle sürüden ayrı sayılır.. Sonuncu grupta yer alan "Üst-insan” ise, tamamen özgür, kendi kendine yuvarlanan bir tekerlek gibidir.. Yıldızları  kendi etrafında döndürmek istercesine hayatla oynamak ve ona hükmetmek ister. Nietzsche’e göre üstinsanlar, toplum tarafından şeytana benzetilecek, onlar da sürü psikolojisi etkisindeki halkı küçümseyip kendilerini insanlardan çok üstün göreceklerdir. Eşitliğe asla inanmayacaklardır.

Ucuz kahramanlara ne deMEK LAZIM?
   Aslında sürü içinde olduğu halde kendisini çok farklı göstermeye çalışan “ucuz kahramanlar” az değildir. Bunlar  “bir darbe olsa biz sokağa çıkar, sonuna kadar direniriz” derler ama gerçek öyle değildir. Ülkemizde hangi darbeye direnç gösterilmiştir? Adnan Menderes, idam edildiğinde, yeri göğü yıkarım diyenler neredeydi?. 12 Eylül’de Kenan Evren darbe yaptığında halk onun arkasına takıldı, ardından da yüzde 92 ile Cumhurbaşkanı seçti ve Anayasasını da onaylandı. Şimdilerde ” kahrolsun 28 Şubat” modası çıktı. Bazı insanlar o günleri yerden yere vuruyor, şikayet dilekçeleri veriyorlar. Peki o günlerde neredeydiler? Bu tür insanlar, yarın, ortam değişsin, gene hiçbir şey olmamış gibi yeni darbecilerin posterlerini asarlar. Deniz Baykal’ın yanından ayrılmayan insanların çoğu şimdi neredeler?. İktidar mücadelesinde defaatle git-gel yaşayan Süleyman Demirel bu psikolojiyi en iyi tanıyanlardan biridir. Günümüz iktidarları  da, şimdi yanlarından ayrılmayan birçok kişinin aniden ortadan kaybolacaklarını gayet iyi bilmektedirler. Eski Romadan kalma bir söz buraya nasıl da uyacak? “Kral ödü, yaşasın yeni kral.” Bu nedenle siz siz olun yiğit adamdan değil, korkaklardan korkun. Zira; korkaklar, kendi emniyetleri için her zaman “kraldan çok kralcı” olan tiplerdir.
DEĞERLENDİRME
   Sürü psikolojisinin zararlarını İslam kurallarının uygulanmasında da görülür. Dinini öğrenmeye karar veren bazı Müslümanlar, önce Kur’an-ı Kerim’i okuyup anlamaya çalışmak yerine “çoğunluk ne yapıyorsa onu yapayım” diye bidat ve hurafelere yönelmektedir. Bu nedenle Kuranı Kerim’de “Eğer yeryüzündeki insanların ekserisine (ki onlar cahil ve kâfirlerdir) uyarsan, seni, onlar Allah yolundan saptırırlar. Onlar, ancak zan ardında yürürler (babalarının gittiği yolu hak zannederler) ve sadece yalan uydururlar.” (En'am 116) buyurulmaktadır.
Sözü, fakirin bir şiiri ile tamamlıyorum.

YOLUN DEĞİŞTİR (S.YALIN-1967)

Tehlikeden habersiz bu yoldan giden

Yolcu, sana diyorum, yolun değiştir.

Bir köyden, kasabadan, belki bir ilden

Yolcu, sana diyorum, yolun değiştir.

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Gittiğin yerde vardır güzel şehirler,

Bu şehirler içinden akar nehirler,

Kanma bu güzelliklere, seni zehirler.

Yolcu, tez karar ver de yolun değiştir.
     İyi haftalar..                                                                   



Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
2 Yorum