Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Hemşinliler kimdir?
Hemşinlilere Tarihi Bir Bakış...
01 Eylül 2009 Salı 01:48

Yazarımız Mehmet Hemşinlioğlu'nun yazısı...

 

Öncelikle beni okuyan destek veren değerli okuyucularıma çok teşekkür ederim.İnsanlarımız gerçek bilgilere saygı duyarak o yazıları okuyor.

Hemşinliler üzerine  pek araştırma yapmayan tarihten pek anlamayan kişiler bu halk hakkında eksik  bilgi vermekteler.

Hemşinlileri 1400 yılından evvelki kaynaklar müslüman  bir halk olarak geçirmektedirler.

Bu halkın Gürcistan ve Acaristan bölgesinden sonra bugün'kü Rize Hemşin"e yerleşmişlerdir. Bazı kaynaklar bu halkın İran -Bizans savaşından kaçtığı için buraya yerleştiğini söylüyor. Şüphesiz bu doğrudur. Zaten bu olaydan sonra Rize  çeşitli devletlere ev sahipliği yapmıştır. Bu devletler arasında kültür alışverişi de olmuştur.

İlk Roma sonra Bizans bu bölge geçmiştir.Trabzon Rum imparatorluğunun bu bölgedeki etkisini de unutmamak gerekir.

Hemşinlileri bugünkü Rize civarına Bizans Kralı Kostantin yerleştirmiştir. Hatta bu kaynaklarda ve vergi kaynaklarında bile müslüman  halk olarak geçmektedir. Kaynaklar Musulman-ı Kadım olarak anlatmaktadır Hemşinlileri.

Hamedan sözcüğü günümüze Hemşin olarak gelmiştir. Hemşinliler genelde günümüzde pastanecilik ve ticaret ile uğraşmaktalar. Şunu da açıklayayım Hemşinliler Anadolu"ya ilk gelen Türklerdir. Divan-ı Lügatı Türk"te bu halk ile ilgili bazı bilgiler bulunabilir. Şimdi  demek istediğim bir halk diğer kültürlerden  etkilendi demek farklı komple bir halkı öz kültüründen, dilinden  vazgeçti  başka kültüre geçti demek farklı şeylerdir. Şunu da yine ilave edeyim. Hemşinlilerin kullandıkları tulum çalgısı da bir Orta Asya klasik Türk çalgısıdır. Hemşinliler mezar taşlarına koç heykeli dikerler bu da  onların Türk geleneklerine bağlılıklarını gösterir. Tarihte herşey objektif olmak durumundadır. Kesinlikle unutulmamalı ki Hamam Bey idaresinde  göç olurken  bugünkü Hemşin"de bulunan Oğuz Türkleri de vardı. Hamam bey adı da dikkat edilirse etimolojik olarak Türkçe bir sözcüktür.

 

Hemşinliler şüphesiz eskiden  göçebe bir toplumdur. Birçok farklı kültürden etkilenmiştir. Fakat asıl kültürlerini hep korumuşlardır. Tandır kültürü buna örnektir. Eskiden kalma mezarlar bile kıbleye dönük bir şekilde yapılmıştır.Fatih Sultan döneminde burası Kaza-i Hemşen olarak geçmektedir yani Hemşin kazası. Hemşin İspire daha sonradan bağlanacaktır. Senoz, Eskenoz gibi mahalleri vardır. Şu da bir gerçektir ki bu halk  devlete hizmet etmiş birçok vezir, kadı, müderris, doktor gibi değerli görevlerde bulunmuş kişiler yetiştirmiştir.

 

Bu kayıtlar 1550-1600"lü yılları işaret etmektedir. Bu dönemde Hemşin kazasına bağlı 34 köy bulunmaktadır. Daha sonra Hemşin Trabzon sancağına bağlanmıştır. Bu bölge daha sonra Kadı kayıtlarından yani şerriye kayıtlarından anlaşılacağı üzere  Osmanlı Devleti zamanında  Lazistan bölgesi olarak geçmektedir. Peki  Lazistan"a nereler giriyordu hemen açıklayayım. Trabzon, Rize, Batum, Borçka bölgeleri Lazistan olarak anılıyordu.

 

O dönemdeki Osmanlı haritaları bize bunu söylüyor. Hemşin mezarları da o bölgenin tarihine kaynaklık etmektedir. 1690"lardan kalan mezarlar mevcuttur. Mezar taşlarının başında eğer sarık varsa bu erkek olduğuna işarettir merhumun. Yok eğer düz ise burada yatanın kadın olduğunu  anlıyoruz. Lakapları  genelde  iyi aileye mensup ise oğlu,zade,ağa gibi unvanlardır. Ağa unvanı büyük toprak sahiplerini verilirdi. Bunlara II.Mahmut zamanında ayan ismi de verilirdi. Hemşinli ağalarının Osmanlı devletine yaptığı yardımlar ise  kayda   değerdir.                                                                                       

Bu haber toplam 661270 defa okunmuştur
Kur Bilgileri
Yazarlar
Efe HAN
Lambalı Teneke ve Kutsal Altın
Barış Estergon
“SURİYE TÜRKLERİ” DEMEK ÇOK MU ZOR?”
Gürhan GÜRSES
CANIM EFENDİM GÜL PEYGAMBERİM
Mehmet ŞENER
Kutlu doğumun nesrindeyiz?
Abdullah MOLLAOĞLU
101 POLİSİYE FİKİR - 4
Fahrettin KORKMAZ
DIŞ MİHRAKLARMIŞ…
Hasan GÜÇLÜ
Trabzon ve tarih kokan bir şehir!
Eda Karaduman
Demokrasiden anladığımız
İnci TULUNAY
HER VİCDANA AYRI ŞERBET!
Umudun SESİ
BİR YOL HİKÂYESİDİR HAYAT
Baki USANMAZOĞLU
gazeteturkaipucu
DERSHANE TARTIŞMASI
İzzettin Yusuf
Bu da mı gol değil?
Hava Durumu
Ankara 11/26 °C
İstanbul 18/21 °C
İzmir 16/28 °C
Konya 12/26 °C