1. YAZARLAR

  2. Fahrettin KORKMAZ

  3. KÜRESELLEŞME VE KÜLTÜR…
Fahrettin KORKMAZ

Fahrettin KORKMAZ

Yazarın Tüm Yazıları >

KÜRESELLEŞME VE KÜLTÜR…

A+A-

KÜRESELLEŞME VE KÜLTÜR…

Kültürel yönü kale alınmadan küreselleşmenin neticeleri üzerinde muhasebede bulunmak yapılan analizin yetersizliği ile bizleri yüzü yüze bırakacaktır. Bugün için küreselleşme, dünya üzerindeki kültürel akışın ve değişimin yaygınlaşmasını ifade etmektedir.

İnternet ve yeni diğer teknolojilerin sağladığı etkilerle, bireycilik, tüketicilik ve hatta bazı ahlaki değerler daha önce hiç görülmemiş serbestlikle yaygınlaşarak, dünyamızın her bir yerinde alışılmış yaşantı geleneklerini yerle bir etmektedir. Görüntüler ve düşünceler bir yerden diğer bir yere daha kolay şekilde gönderilebilir hale gelince, insanların günlük yaşamları ve reaksiyon gösterme becerileri olabildiğince hızlanmıştır. Günümüzde kültürel uygulamalar, nüanslar ülkeleri ve şehirleri hızla aşmakta ve küresel bir egemenlik boyutu ile geniş kitlelerin yaşantısına etkilemektedir.

Ulus ötesi medya şirketlerinin popüler kültürün yayılmacılığındaki başa çıkılmaz rolü, dillerin, alışkanlıkların, tüketim algılarının ve ekolojik dengelerin değişimine zemin hazırlamıştır. Küreselleşme ile dünya üzerindeki insanlar biri birlerine benzeme yarışına girmiştir. Kültürel küreselleşme konusuna ilişkin kimi tartışmalarda en sık üzerinde durulan konu, küreselleşmenin milletlerin kültürlerine etkilerinin ne boyutta olacağı, küreselleşmenin insanlık için bir kazanım mı, yoksa beşeriyeti bir çıkmaza götürecek bir handikap mı olduğu tartışmaya açılmıştır.

Küreselleşmeyi; küreselliği destekleyenler, küreselleşmeye şüphe ile bakanlar ve küreselleşme karşıtı olarak üç seçenekte sosyolojik olarak inceleyebiliriz. Küreselcilere göre, küresel bir dünya ile dünya kültürlerinin bir gök kuşağı gibi biri biriyle etkileşime geçerek, her bireyin rahat edeceği ve insanlığın sosyal ve ekonomik olarak sorunlarının azalacağı bir dünyanın yaratılacağı var sayılmaktadır. Bu görüşe göre, amazon yerlilerinin Nike marka ayakkabı giyebilecekleri, Güney Sahra ülke sakinlerinin Texaco beysbol şapkalarını satın almalarını ve Filistinli gençlerin Ramallah’ın merkezinde Chicago bulls tişörtleri giyerek dünya huzuruna katkı koydukları düşünülmektedir.

Küreselleşme karşıtları düşünceler, Anglo-Amerikan değerlerinin ve tüketim mallarının yerküreye yayılmasını, tüm dünyanın amerikanlaşması olarak görmekte ve kültürel zenginliklerin bilinçli olarak yok edilmek istendiğini savunmaktadır. Dünyanın bazı ülkeleri kendi insanlarını emperyalizmin bu kültürel etkilerinden koruma refleksini bile göstermiştir. İran’da uydu antenlerinin yasaklanması, Fransızların film ve televizyon ithalatına gümrük vergileri ve kotalar koyması, bu karşı koyuşun göze çarpan bölümleridir. Ancak tüm bu karşı tedbir çalışmalarına rağmen, Amerikan popüler kültürünün yayılması ve önünün alınması çok mümkün gözükmemektedir.

Amerikan kültürünün diğer dünya ülkelerinde yaygınlaştırılması dürtüsünün altında şüphesiz yine ekonomik ve siyasi üstünlük elde etme rolü baskın bir stratejidir. Dünya ülkelerinde gıda tüketiminin biçimine ve tarzına bile müdahale eden Amerikan kültürü, tüm dünyayı McDonaldlaştırmaya çalışmaktadır. Hatta böyle bir deyim ortaya atılarak, dünyada McDonald tüketen ülkelerde savaşın olmayacağı zihinlere kazınmaya çalışılmaktadır. Amerikan yayılmacı kültürü, ilk bakışta insanların ihtiyaçlarının karşılanması ve global bir refahın yerkürede tüm ülkelerde hakim kılınacağı algısının yansıtılıyor olmasına rağmen, küreselleşme karşıtları bunun böyle olmadığını iddia etmektedirler. Amerikalı siyasal kuramcı Benjamin Barber, Amerika'nın kendi kültürünü dünyaya yayarak, tüm dünyayı “McDünya”haline getirmek istediğini, bununla da, kültürleri ve insanlığı tekdüze bir şekilde disipline ederek, ruhsuz bir tüketici kitlesinin sağlanacağının altını çizmektedir. Anlaşılması gereken nokta şudur ki, Kapitalizm ve emperyalizm, ruhu teslim alınmış tüketici kitlelerinin betonlaştırdığı kolonlar ile güçlendirilerek, sonsuza kadar ölümsüz kılınmaya çalışılmaktadır.

Önceki ve Sonraki Yazılar